سلامتی برای همه

فتق برجستگی (ضایعه ای)است که به دلیل ضعف دیواره ی شکم اتفاق می افتد. اغلب فتق ها برای درمان نیاز به جراحی دارند.هم اکنون عملهای حراحی مختلفی برای درمان فتق وجود دارد که اغلب موفقیت امیز است.

فتق چیست:

فتق به دلیل ضعف دیواره ی شکم اتفاق می افتد که یکی از دلایل ان جمع شدن محتویات شکم به زیر پوست است.به طور معمول ،دیواره شکم از چندین لایه شامل پوست،چربی و عضله که خود محافظ روده و بافتهای داخلی در جایگاه خود می باشد است.در نتیجه ،هرگونه ضعف در عضله باعث بیرون زدگی دستگاه گوارش می شودکه منجر به احساس برجستگی یا ورم در زیر پوست می شود.

انواع فتق:

انواع مختلفی فتق وجود دارد که براساس اهمیت عبارتنداز:

فتق مغبنی(اینگواینال):

فتق مغبنی برجستگی در ناحیه پایینی شکم در محل کشاله ران می باشد.این نوع فتق ،رایج ترین فتق در بین 4 فتق رایج است.و معمولا در بین مردان شایع تراست و ممکن است در هر دو طرف بدن اتفاق بیفتد.این فتق معمولا بعد از برداشتن یک وسیله سنگین ،و حس درد شدید و تیر کشیدن در ناحیه ی کشاله ران و ظهور یک ورم در این ناحیه اتفاق می افتد.

فتق رانی (فمورال):

فتق رانی نیز معمولا بر اثر بروز برجستگی ناحیه کشاله ی ران کمی پایین تر از فتق مغبنی اتفاق می افتد .معمولا در زنان شایع تر است و از فتق مغبنی کوچکتر است.

فتق اینیسیژینال(برشی):

زمانی اتفاق می افتد که بافت از سطح یک زخم و یا بریدگی قبلي برجسته شود و بروز این فتق در صورت عدم درمان کامل یک زخم شايع تر است. به عنوان مثال: عفونی شدن زخم بعد از یک عمل جراحی که این زخم رامستعد، فتق برشی می کند.و فتق معمولا حدود 2 سال بعد از عمل ظاهر می شود.

فتق نافی و اطراف نافی:

فتق اطراف نافی معمولا در بین بزرگسالان شایع است و در ناحیه ی بالای ناف رخ می دهد و با وجود کوچک بودن اغلب نیاز به عمل جراحی دارند زیرا در صورت عدم درمان ریسک بالایی برای ایجاد اختفای روده ای دارد.

چه کسی مبتلا به فتق می شود؟

فتق ممکن در هر فردی اتفاق بیفتد. مردان به دلیل داشتن لوله (مجرای) باریکی در ناحیه ی کشاله ی ران که در زمان کودکی توسعه می یابد بزرگ می شود و بیضه اجازه نزول در کیسه بیضه را می دهد در ابتلا به فتق مغبنی مستعدترند.بافتهای روده ای قادر به نفوذ به درون این مجرا بوده و منجر به تشکیل فتق مغبنی می شوند.

احتمال ایجاد فتق در بزرگسالان به دلیل کاهش فشار ناشی از ضعف و یا پاره شدن دیواره ی شکم که منجر به تغییر در اندازه و شکل ارگانها می شود بیشتر می باشد .

دلایل این امر عبارتنداز:

-          سرفه های پی در پی

-          کاهش وزن یا حاملگی

-          حمل کردن ،بلندکردن و یا کشیدن اجسام سنگین

-          فشار زیاد برای اجابت مزاج

علايم فتق:

در برخی از موارد ،فتق بعد از متحمل شدن یک فشار به عنوان مثال بلندکردن یک جسم سنگین اتفاق می افتد. گاهی اوقات ،به دلایل نا معلوم توده ی کوچک در ناحیه ی ران بزرگ شده و تبدیل به فتق می شود. معمولا ،در ابتدا فتق می تواند خود به خودی فرو رود و بهبود یابد اما بعداز وارد امدن یک فشار ممکن است دوباره بیرون زند. سرفه معمول ترین فشار برای عود فتق است.ورم معمولا در هنگام دراز کشیدن ناپدید می شود.

فتق معمولا بی درد است اما برخی از افراد بعد از انجام فعالیت به دلیل بدتر شدن فتق احساس درد می کنند. در این صورت ،فتق بزرگ شده فاصله شکاف بین عضله و رباط کاهش می یابد.در برخی از موارد ،در مردان فتق به داخل اسکروتوم کشیده می شود.

دلایل نیاز به درمان:

اگرچه ،وجود فتق یک مسئله ی جدی نیست اما به دو دلیل درمان ان معمولا پیشنهاد می شود:

·         به دلیل اینکه فتق ممکن است بزرگ شده و حس نا مناسبی ایجاد می کند.

·         وجود فتق منجر به ایجاد شانس آن برای ایجاد احتقان در اثر گير افتادن بخشي از احشا داخل سوراخ آن می شود.فتق محتقن در صورتی رخ می دهد که روده به درون شکاف عضله و یا رباط نفوذ کرده و فشرده شود.این امر موجب کاهش جریان خون به بخشی از روده می شود که درون فتق قرار گرفته است که در نتیجه منجر به درد شدید و گاهی اسیب جدي به روده می شود.فتق محتقن غیر شایع است اما در صورت بروز فقط با جراحی فوری قابل درمان است .

ریسک ابتلا به فتق محتقن در فتق رانی بیشتر از مغبنی است. ریسک ابتلا در فتق های  کوچک بیشتر است.

نحوه ی درمان فتق:

فتق با یک جراحی مختصر قابل ثابت شدن است.در گذشته ،استفاده از فتق بند پیشنهاد می شد اما امروزه رایج نیست.

درمان فتق یکی از رایج ترین عملهای جراحی است که توسط جراحان انجام می شود.درمان به قدری راحت است که حتی نیازی به بستری شدن در بیمارستان نیست.جراحی فتق حتی با بی حسی موضعی و یا عمومی انجام می گیرد.البته نوع بی حسی بستگی به نوع جراحی دارد و نوع جراحی خود تابع نوع فتق است.

توضیح مختصری در زیر داده می شود:

هم اکنون راههای زیادی برای درمان فتق با  توجه به دلایل مختلف وجوددارد.به عنوان مثال: نوع فتق ،اندازه ی آن،سلامت عمومی شما،از جمله عواملی است که جراح براساس ان نوع عمل را با تمام جزئیات ان مشخص می کند.

درمان فتق مغبنی :

جراحی به روش  آندوسكوپس نسبت به عمل باز در درمان فتق مغبنی ترجیح داده می شود زیرا سریعتر بهبود  می یابد .جراحی در طی 3برش کوچک که بزرگترین ان 1/5 سانتي نتر است، انجام می شود .

درمان به وسیله ی قرار دادن mesh يا غلاف باریکي از موادی که باعث چسبیدن سوراخ فتق می شود رایج تر است.

این درمان نسبت به بخیه زدن (دوختن )سوراخ فتق خیلی محکم تر و موثرتر است .

Mesh به داخل عضلات محکم و ایمن می شود،به همین دلیل یک درمان مستحکم و دائمی است.

درمان فتق رانی:

از انجایی که سوراخی (حفره) که اين نوع فتق از درون ان عبور می کند بسیار سفت و محکم است احتمال ایجاد فتق محتقن در آن زیاد است.یعنی درمان فتق رانی باید هر جه سریعتر انجام شود درمان فتق رانی همانند فتق مغبنی اغلب با استفاده از mesh انجام می شود.

درمان فتق برشی:

فتق برشی از نظر اندازه بسیار متنوع است یعنی درمان ان با توجه به اندازه ی ان کاملا متفاوت است .در مورد این نوع فتق هم ،استفاده از  meshبه ویژه در نمونه های بزرگ پیشنهاد می شود.

درمان فتق نافی و اطراف نافی :

اغلب موارد فتق نافی نیازی به درمان ندارند. فتق های کوچکتر معمولا به وسیله ی عمل جراحی که شامل یک عمل ساده ی از بین بردن نقص به وسیله ی مواد چسبنده است بهبود می یابند. با وجود اینکه فتق نافی و اطراف نافی بیش از  2سانتي متر طول دارند، اما استفاده از mesh در درمان انها معمولا پیشنهاد می شوند.

تکنیکهای درمانی جدید باعث می شوند که افراد طی یک دوره ی استراحت خیلی کوتاهتر از گذشته بهبود یابند و حتی کارگران کارهای سنگین نیز پس از 2هفته به حالت عادی خود برمی گردند.عمل جراحی اغلب موفقیت امیز است.

باوجود اینکه، احتمال عود فتق در افراد خیلی کم است اما در صورت بروز مجدد فتق ، برای درمان مجددا عمل جراحی توصیه می شود.