سلامتی برای همه

خون دماغ و یا دیدن خونریزی از بینی برای کودک یک اتفاق دراماتیک و ترسناک است، اما اغلب خون دماغ ها مساله نگران کننده ای نیستند. خون دماغ بسیار رایج است . تقریبا هر فردی حداقل یک بار در طول عمرش خون دماغ را تجربه کرده است . خون دماغ  معمولا در هوای خشک و یا در اثر دستکاری بینی رخ می دهد.
اگر شما یا فرزند شما خون دماغ میشوید ، نکته مهم این است که بدانید چگونه برخورد درستی با این مساله داشته باشید ، با مراقبت کنید که خون دماغ متوقف شود

 چه زمان باید کمک طلبید

دو نوع اصلی خون دماغ به شرح زیر هستند که دومی جدی تر از دیگری می باشد:
• خون دماغ قدامی که در قسمت جلوی بینی رگها پاره شده و علامت آن به صورت جریان خون از طریق سوراخهای بینی به بیرون می باشد . این متداول ترین نوع خون دماغ است و معمولا جدی نیست.
• خون دماغ خلفی در بخش پشت بینی و نزدیک گلو می باشد. خون دماغ های خلفی کمتر از خون دماغ های قدامی شایع هستند  ، اما آنها جدی هستند و باعث از دست رفتن مقدار زیادی خون می شوند. کودکان معمولا  دچار خون دماغ های خلفی می شوند.

چه زمانی برای خون دماغ خود باید به دنبال مراقبت اورژانس بود:

• خونریزی شدیدی که نفس کشیدن را دشوار می کند  
• خونریزی شدیدی که منجر به رنگ پریدگی، بیحالی و یا احساس منگی شود.
• اگر با مراقبت های گفته شده در ادامه این مطلب هم خونریزی متوقف نشود.• خون ریزی بعد از عمل  جراحی بینی یا در صورت تشخیص قبلی یک تومور در بیمار رخ دهد .
• با علائم دیگری ، از قبیل درد قفسه سینه همراه باشد
• پس از صدمه مانند تصادف یا ضربه به سر رخ دهد ، یا جراحات دیگر (به عنوان مثال ، شکستن استخوان جمجمه)
•  عدم توقف خون ریزی در فردی که داروهای جلوگیری از لخته شدن خون ، مثل وارفارین (Coumadin ®) ، آسپرین clopidogrel (Plavix ®) مصرف می کند.
اگر شما با نشانه های خطرزا از قبیل درد قفسه سینه، احساس سبکی در سر، یا خونریزی شدید مواجهه شده اید ، شما باید برای کمک اضطراری  با پزشک تماس بگیرید. تماس با شماره 115 و درخواست کمک از اورژانس کمک کننده است. اگر میخواهید خودتان به بیمارستان بروید،  بهتر است که شخص دیگری برای رانندگی به کمکتان بیاید و شما را به مرکز درمانی برساند.

مراقبت های فردی در هنگام خون دماغ

با مراقبت فردی مناسب ، بیشتر خون دماغ ها متوقف می شود. اما چه باید کرد:

1.  با یک فین مناسب باعث خلاص شدن از لخته های خون جمع شده در داخل بینی می شوید. این قضیه چون افزایش خونریزی را به همراه دارد ولی اشکالی ندارد.

2. نشستن یا ایستادن در حالی که کمی کمر به جلو خم شود بهتر است. به پشت خوابیدن و یا برگرداندن سر به عقب خوب نیست این کار ممکن است باعث بلعیدن خون و استفراغ و علایم نا خوشایند دیگری بشود.
3. محکم گرفتن بخش نرم  منخرین یا پره های بینی.  فشار دادن یک طرفه بینی در آن طرفی که خونریزی کرده برای جلوگیری از خونریزی کافی نیست و فشار دادن پل بینی (بخش استخوانی) نیز سودی ندارد

4. فشار دادن بینی به طور محکم به مدت حداقل 5 دقیقه (برای کودکان) و یا 10 تا 15 دقیقه (برای بزرگسالان). تا زمانی که خونریزی تمام نشد فشار دادن بینی را رها نکنید. بسیاری از مردم صدمه دیده  بعد از مدت زمانی کمتر از آنچه گفته شد، فشار دادن را رها می کنند تا بررسی کنند که آیا خونریزی تمام شده است یا نه و به این ترتیب خونریزی مجدد ادامه می یابد.
5. همچنین  شما می توانید از قرار دادن کمپرس سرد با کمک یک بسته یخ بر روی پل بینی استفاده کنید. این مساله به منقبض کردن عروق خونی کمک میکند و از خونریزی جلوگیری می نماید. این مرحله معمولا لازم نیست ، اما بسیاری از مردم دوست دارند که آن را انجام دهند. 

اگر شما تمام این مراحل را انجام دادید اما خونریزی بینی شما همچنان ادامه داشت، باید تمام مراحل را دوباره انجام دهید. اعمال فشار بر روی بینی تا حداقل 30 دقیقه باید ادامه یابد. اگر  خونریزی همچنان ادامه داشت، آنگاه باید خود را به اورژانس یا درمانگاه برسانید.

علل خون دماغ

داخل بینی رگهای خونی بسیاری که به سطح مخاط نزدیک هستند، وجود دارند ، و به همین دلیل سریع تحریک و زخمی می شوند . بیشترین علت بروز خون دماغ  توسط تحریک ناشی از هوای خشک و یا سرد ، یا با آسیب ناشی از دستکاری بینی ایجاد می شوند.
گاهی اوقات  خون دماغ به علت  آلرژی یا سرماخوردگی و اینکه بینی شان متورم  و خشک شده رخ می دهد. در مواقع دیگر ، خون دماغ به دلیل صدمه به صورت ناشی از سقوط ، تصادف دوچرخه ، و یا نوع دیگری از یک واقعه آسیب زا رخ می دهد.  خون دماغ ناشی از مسائل جدی ، مانند اختلالات خونریزی دهنده، اختلالات عروق خونی یا سرطان،  بندرت رخ می دهد .

داروها – اگرشما داروهایی مانند آسپیرین برای جلوگیری از لخته شدن خون مصرف می کنید، این داروها با احتمال بیشتری خون دماغ ایجاد می کنند و باید مصرف این داروها را متوقف کرد. نمونه هایی از داروهایی را که باعث این مشکلات می شوند عبارتند از :
• وارفارین (Coumadin ®)
• Clopidogrel (Plavix ®)
• آسپرین

اگر  از این داروها یکی (یا بیشتر استفاده می کنید؟) و به طور مکرر خون دماغ دارید  ، باید این مسئله را با پزشک خود در میان بگذارید .
علاوه بر این ، خون دماغ می تواند یک عارضه جانبی استفاده از اسپری بینی مورد استفاده برای نشانه های آلرژی (به عنوان مثال ، بکلومتازون و یا Flonase ® ، Nasonex ® ، Rhinocort ® ، Omnaris ® ) باشد .  اگر استفاده از این اسپری های باعث خون دماغ می شود، باید در این مورد با پزشک خود مشورت کرده و یا از اسپری به طور موقت برای یک هفته استفاده نکنید. اگراستفاده مجدد از اسپری خون دماغ  مکرر را به همراه داشته باشد، توقف کامل درمان با اسپری لازم می باشد  و به جای اسپری از داروهای جایگزین ، از قبیل قرص آنتی هیستامین ، می توان استفاده کرد .

 اگر خون دماغ را تکرار شود؟

خون دماغ مکرر می تواند به دلایل زیر ایجاد شود:

• قرار گرفتن مکرر در معرض هوا خشک
• استفاده از اسپری های بینی مداوم (مانند آن مورد استفاده برای درمان آلرژی یا گرفتگی بینی)
• سرماخوردگی مکرر
• مواد مخدری که از طریق بینی مصرف می شوند، از قبیل کوکائین

در برخی موارد، تکرار خون دماغ می تواند نشانه ای از یک اختلال خونریزی دهنده باشد  که باید در این هنگام به آن توجه کنید. اما وقتی که علت خون دماغ اختلالات خونریزی دهنده هستند، معمولا سرنخ دیگری نیز وجود دارد. به عنوان مثال ، افراد مبتلا به اختلالات خونریزی دهنده به سادگی و با کوچکترین جراحتی در پوست  انتظار خونریزی زیادی می رود.

درمان خون دماغ

اگر شما برای درمان و متوقف کردن خون دماغ به پزشک مراجعه کنید وی در ابتدا به توان درست نفس کشیدن و سپس توقف خون دماغ توجه می کند. اگر شما  مقدار زیادی خون از دست داده باشید به مایعات وریدی برای بازگرداندن خون از دست داده نیاز دارید (سرم درمانی).
اگر با اقدامات ساده خونریزی متوقف نشد پزشک با استفاده از مواد شیمیایی و یا دستگاه الکتریکی منبع خونریزی را متوقف می کند . در موارد شدید ، ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی ممکن است به قرار دادن تامپونها (باندهای پنبه ای)، تور ، فوم ، و یا مواد دیگری که می تواند کمک به توقف خونریزی کنند، در داخل حفرات بینی اقدام کنند. در افراد مبتلا به خون دماغ جدی ممکن است برای به دست آوردن کنترل خونریزی از بالون درون بینی استفاده کنند .

ارائه دهنده خدمات درمانی همچنین بینی  را از نظر وجود غده یا تومور سرطانی و یا برای اختلالات عروق خونی بررسی می کند. اگر به طور مکرر تنها از یک سوراخ بینی خون جاری شود  و یا اگر با خون حاوی ترشحات بودار کم رنگ  است؛ باید به رشد تومور فکر نمود. یکی از دیگر از دلایل برای خونریزی یک طرفه و یا ترشح بودار وجود جسم خارجی در بینی می باشد. در بررسی علت خون دماغ بچه ها  پزشکان اغلب با اجسام خارجی از قبیل منجق ، مداد پاک کن ،اشیای کوچک پلاستیکی ، کلید و حتی باتری در داخل بینی مواجه می شوند .

پیشگیری از خون دماغ

اقدامات زیر به کاهش خون دماغ کمک می کند :

• استفاده از دستگاه های مرطوب کننده در اتاق خواب خود در حین خواب ، به خصوص زمانی که هوا بسیار خشک باشد.
• بینی خود را مرطوب نگه دارید با استفاده از اسپری بینی و یا محلول های شستشو
• اجتناب از دستکاری بینی