سلامتی برای همه

" آخ - وای فکر کنم پایم شکست، دردش خیلی شدیده"

گاها برای هر کسی پیش می آید که به دنبال یک حرکت تند و شدید و یا به دنبال یک برخورد در ورزش دچار دردی عمیق و شدید در یک مفصل و یا محلی از عضله اندام ها شود. این درد بسیار شدید و طاقت فرسا و گاها همراه با تورم، قرمزی و کبود شدگی محل آسیب است. اما ممکن است علت درد، چیزی به جز شکستگی استخوان باشد. اما معمولا درمان این آسیب راحت تر از شکستگی و میزان از کار افتادگی آن کمتر است البته به شرطی که مراقبت های لازم از عضو به عمل آید.

رگ به رگ شدن (پيچ خوردن) وضرب ديدگي (اسيب)

اين مقاله توصيه نمي كند كه چطور تشخيص دهيم چه اسيبي داريد. مثلا اگر شما اسيبي داريد گفتن ان سخت است كه شما شكستگي استخوان داريد يا اسيب جدي تري ديگري داريد. بنابراين اگر شما شك داريد كه شكستگي يا اسيب مهمتري داريد پزشك يا پرستار را ملاقات كنيد. زیرا علایم این حالت ها بسیار شبیه شکستگی و یا دررفتگی مفصل هستند و تشخیص آن باید به وسیله کادر درمانی دوره دیده انجام شود.

رگ به رگ شدن چيست؟

رگ به رگ شدن اسيب به رباط است. رباط ها بافتهاي قوي طنابی شکل اطراف مفصل ها هستند كه استخوان ها را به يكديگر پيوند مي دهد. انها از مفاصل حمايت مي كنند. معمولا يك رباط با كش اورده شدن در طول يك حرکت ناگهاني صدمه مي بيند. رباط هاي اطراف استخوان قوزك پا از نوعي هستند كه در اكثر مواقع پيچ مي خورند.

شدت پيچ خوردن درجه بندي مي شود به:

درجه1: كشش خفيف پا بدون بي ثباتي مفصل

درجه2: پارگي جزئي رباط اما بدون ايجاد بي ثباتي مفصل

درجه3: پارگي كامل رباط با ناپايداري مفصل يك رباط اسيب ديده باعث التهاب، تورم و خونريزي (كبود شدن) اطراف مفصل اسيب ديده مي شود و حركت مفصل دردناك است.

ضرب ديدگي چيست؟

معمولا ضرب ديدگي به معني كشش يا پارگي الياف (بافت هاي) عضلات است. اكثر ضرب ديدگي عضلات با همديگر رخ مي دهد. زيرا عضله بیش از حد توان كشیده می شود يا به شدت به آن فشار اورده مي شود که بیش از توان انقباض عضله است.این آسیب ها به ویژه در حرکات ورزشی شایع هستند.

شدت ضرب ديدگي (اسيب) عضله درجه بندي مي شود به:

ضرب ديدگي درجه يك:

زمانيكه فقط چندين بافت عضله كش اورده مي شود يا پاره مي شود ضرب ديدگي خفيف است. عضله اسيب ديده حساس و دردناك است اما توانايي و استحكام بهنجاري دارد.

ضرب ديدگي درجه 2:

ضرب ديدگي متوسط با بافتهاي اسيب ديده بسياري همراه است و با درد عضله شديدتري همراه است. همچنين تورم خفيف و كمبود توانايي حرکت اندام و كبودي ايجاد می شود.

ضرب ديدگي درجه 3:

فقدان عملكرد كل عضله وجود دارد.

هدف درمان چيست؟

معمولا رباط يا عضله اسيب ديده در طول زمان خودش خوب مي شود. زخم بافت در محل پارگيبه وسیله بافت هاي جدید ترمیم می شود. پس هدف اصلي درمان، كاهش التهاب، تورم و درد به حداقل ممكن و صبر برای بازگشت توانايي استفاده از مفصل يا عضله به طور عادي است.

درمان ضرب ديدگي و پيچ خوردن:

براي 72-48 ساعت اوليه:

براي جلوگيري از صدمات بيشتر از ناحيه اسيب ديده مراقبت كنيد، محل اینکه چگونه از آن محافظت و مراقبت كنيد بستگی به محل ضایعه دارد.مفصل يا عضله اسيب ديده را 48تا72 ساعت بعد از اسيب بي حركت نگه داريد مثلا از عصاي زير بغل براي اسيب قوزك پا، زانو يا پا استفاده كنيد.

بعد از اسيب فورا به مدت 10تا30 دقيقه از يخ استفاده كنيد. مصرف كمتر از 10 دقيقه تاثير كمي دارد و بيش از 30 دقيقه ممكن است به پوست اسيب برساند. يك كيسه يخ را به همراه یخ های مكعب شکل در يك كيسه پلاستيكي يا حوله قرار دهيد (يخ را مستقيما بر روي پوست قرار ندهيد زيرا ممكن است باعث سوختگي ناشي از يخ شود) يك كيسه نخود فرنگي يخ زده و منجمد مي تواند جايگزين شود. به ارامي كيسه يخ را بر روي ناحيه اسيب ديده قرار دهيد. گمان مي شود كه سرماي يخ جريان خون رباط يا عضله اسيب ديده را كاهش مي دهد. اين ممكن است درد يا التهاب را كاهش دهد.

بعضي از پزشكان پيشنهاد مي كنند كه هر 2 ساعت به مدت 15 دقيقه (در طول روز) در 24تا72 ساعت اوليه این روش را به كار ببريد. در هنگام خواب يخ را روي ناحيه اسيب ديده قرار ندهيد.

بستن و به هم فشردن ناحيه اسيب ديده با باندهای پارچه ای محافظتی موجود در بازار، تورم را كاهش مي دهد و به استراحت مفصل كمك مي كند. به هم فشردن به کمک نوارهای لوله اي شكل براي اغلب مفاصل استفاده مي شود. يك فشار خفيف كه خيلي سخت و ناخوشايند نباشد و جريان خون را متوقف نكند، ايده ال است.

• داروخانه درباره سايز صحيح نوار به شما کمک خواهد كرد.
• حتما قبل از رفتن به رختخواب نوار مچ بند و امثال آن را باز كنيد.
• ممكن است توصيه شود نوار را بعد از 48 ساعت برداريد. زیرا ممكن است حركت مفصل را كه در اين زمان بايد با ازادي بيشتر در حال حركت باشد، كاهش دهد.
• به هر حال گاهي اوقات نوار پا، زانو و قوزك پا، مدت بيشتري استفاده مي شود تا كمتر مفصل حرکت کند و مفصل اسيب ديده راحت تر باشد.

 برای اینکه هر تورمي كاهش يابد، باید عضو بالا قرار گیرد . براي پيچ خوردگي قوزك پا و زانو، پا را روي صندلي به سمت بالا نگه داريد . تا زمانيكه شما نشسته ايد تورم مفصل به حداقل برسد (ممكن است راحت تر باشد كه روي مبلي نرم دراز بكشيد و پاي خود را روي چند كوسن قرار دهيد. زمانيكه شما در رختخواب هستيد، پاي خود را روي بالش قرار دهيد. براي پيچ خوردگي مچ دست يا دست، از بند دست استفاده كنيد و مچ دست را بوسیبه بند، بالاتر از ارنج قرار دهيد. 72 ساعت بعد از اسيب ديدن از صدمه زدن اجتناب كنيد،

موارد زیر باعث آسیب می شوند:

 اجتناب كنيد از : گرما و حرارت، مثلا دوش اب گرم ، حمام بخار، كيسه گرم گرما در مقايسه با يخ بر جريان خون تاثير معكوس دارد يعني گرما جريان خون را بيشتر و تقويت مي كند. بنابراين زمانيكه التهاب ايجاد شده از گرما بايد دوري شود. اما بعد از حدود 72 ساعت احتمال دارد التهاب کمتري ايجاد شود پس گرما مي تواند پس از این مدت، ارامش بخش و تسكين دهنده باشد.

• نوشيدن مشروبات الكلی مي تواند خونريزي وتورم را افزايش دهد و التيام را كاهش دهد.
• دويدن يا هر نوع ورزش ديگر كه باعث اسيب بيشتري مي شود.
• ممكن است ماساژ دادن خونريزي و تورم را افزايش دهد. اما به موجب ایجاد گرما بعد از حدود 72 ساعت ممكن است ماساژ ملايم و اهسته تسكين دهنده باشد.

درمانهاي ديگر: پزشك پرستار يا فيزيوتراپ شما توصيه خواهد كرد : توصيه ها شامل موارد زير است:براي پيچ خوردن: مفصل اسيب ديده را حركت ندهيد. كاري نكنيد كه باعث ايجاد درد بيشتر شود. مفصل را به ارامي دوباره حركت دهيد، بعضي اوقات بدين معني است كه چندبار در روز ورزش ملايم انجام دهيد.هدف اين است حركت دادن مفصل در تمام راهنماهاي معمول وجود دارد و از سفت شدن ان جلوگيري كنيد ممكن است فيزيوتراپي به پيچ خوردگي هاي شديدتر كمك كند ممكن است يك فيزيوتراپ ورزش كردن را توصيه كند. به هر حال شما نبايد مفصل اسيب ديده را درگير كنيد يا ورزش هاي سنگين تا حداقل 3-4 هفته بعد از اسيب انجام دهيد.براي ضرب ديدگي(آسيب عضله): بهتر است عضله اسيب ديده براي چند روز اول بعد از آسيب بي حركت باشد. ممكن است توصيه شود كه در اسيب ديدگي شديد از عصاي زير بغل استفاده كنيد. معمولا بعد از چند روز تدريجا شما مي توانيد دوباره از عضله استفاده كنيد.