سلامتی برای همه

سینوس چیست؟

سینوس ها فضای های کوچک هوایی در داخل جمجمه هستند که به سبک تر شدن استخوان های سر کمک می کنند. این فضا ها به بینی از طریق کانال های باریکی ارتباط دارند که ترشحات سینوس از این طریق خارج می گردد.

سینوزیت چیست؟

سینوزیت به معنای التهاب سینوس های می باشد که اغلب به دنبال عفونت ایجاد می گردد و شایع ترین سینوس هایی که دچار عفونت و التهاب می شوند سینوس های گونه است. دوره سینوزیت حاد معمولا یک هفته  است ولی در برخی افراد تا 2 یا 3 هفته نیز طول می کشد که بیش از یک سرماخوردگی معمولی است. سینوزیت تا قبل از 12 هفته بهبود یابد به آن سینوزیت حاد می گویند. سینوزیت بسیاری شایع است و بسیاری از افراد به همراه سرماخوردگی، درجاتی از سینوزیت را نیز تجربه می کنند. ولی سینوزیت شدید و حاد شایع نمی باشد.

چگونه به سینوزیت حاد مبتلا می شویم؟

پس از سرماخوردگی و یا آنفولانزا:

سینوزیت اغلب به دنبال سرماخوردگی و آنفولانزا رخ می دهد که ویروس سرماخوردگی موجود در دستگاه تنفسی به داخل سینوس ها نیز نفوذ می کند و آن ها را دچار التهاب می سازد. گاهی اوقات عفونت میکروبی روی عفونت ویروسی سوار می شود و منجر به علائم شدیدتر و طولانی تر سینوزیت می شود.عفونت دندانی: عفونت و آبسه دندان های فوقانی، ممکن است به سینوس های گونه گسترش پیدا کند و منجر به التهاب آنها گردد.

سایر عوامل مستعد کننده سینوزیت:  

برخی از افراد با داشتن یک یا چند عامل زیر بیشتر مستعد ابتلا به سینوزیت هستند:

-          آبریزش حساسیتی بینی یا رینیت آلرژیک: به دنبال آلرژی مخاط بینی و سینوس های متصل با آن دچار التهاب خفیف ولی مداوم می گردند که این التهاب، شانس ابتلا به عفونت های باکتریایی را در آن ها افزایش می دهد.

-          به هر علتی که مسیر تخلیه سینوس به داخل بینی مسدود شود: این حالت به دنبال وجود پولیپ بینی (به علت آلرژی)، ضربه به صورت و یا کودکانی که جسم خارجی مانند نخود وارد بینی خود می کنند.

-          آسم

-          بیماری سیستیک فیبروزیس

-          سیستم ایمنی ضعیف، به عنوان مثال در افراد آلوده به ویروس اچ آی وی

-          حاملگی

-          سیگار

-          بطور بسیار نادر وجود تومورهای داخل بینی

علائم سینوزیت حاد:

علائم شایع شامل:

درد و حساسیت روی سینوس ها :

ممکن است زمانیکه سر را پایین می اندازید و یا چیزی می جوید، درد شدیدتر شود.

احساس گرفتگی بینی: در این حالت در حس چشایی نیز اختلال ایجاد خواهد شد.

 آبریزش بینی:

 اگر ترشحات بینی زرد مایل به سبز باشد به معنی آن است که شما دچار سینوزیت عفونی باکتریال شده اید. گاهی ترشحات بینی بسیار غلیظ است و به راحتی تخلیه نمی شود و این امر موجب درد و حساسیت شدیدتر سینوس ها می شود.تب: ممکن است به دنبال سینوزیت حاد تب و احساس ناخوشی ایجاد گردد.علائم دیگر سینوزیت می تواند شامل سردرد، تنفس سخت، درد دندان، سرفه، گرفتگی گوش ها و خستگی و تو دماغی صحبت کردن.

سینوزیت حاد چگونه تشخیص داده می شود؟

پزشک معمولا با گرفتن شرح حال، ارزیابی دمای بدن و معاینه و ارزیابی حساسیت سینوس ها تشخیص سینوزیت را می دهد.ممکن است بینی شما از نظر بررسی التهاب مخاطی و همچنین حلق شما از نظر وجود ترشحات پشت حلق که از سینوس ها ناشی می شوند، معاینه شود.

درمان سینوزیت:

آیا آنتی بیوتیک لازم است؟

اغلب موارد سینوزیت حاد ویروسی هستند و نیاز به دریافت آنتی بیوتیک ندارند. در صورت عملکرد مناسب سیستم ایمنی، عفونت باکتریایی روی سینوزیت ویروسی سوار نمی شود و سینوزیت پس از یک هفته خود به خود خوب می شود و نیاز به آنتی بیوتیک نخواهد بود. ولی در برخی موارد ممکن است پزشک برای شما آنتی بیوتیک تجویز کند. به عنوان مثال چنانچه علائم شدید باشد و یا بیمار ناخوش باشد و یا مشکلات قلبی و ضعف سیستم ایمنی داشته باشد. همچنین چنانچه علائم سینوزیت پس از یک هفته بهبود نیابد و یا علائم بدتر شود.

درمان های پیشنهادی برای کاهش علائم:

ü       مسکن ها: استامینوفن و یا ایبوبروفن مسکن های خوب برای کاهش درد سینوس ها تا زمانیکه سیستم ایمنی به وظیفه خود عمل کند، می باشد. از طرفی دیگر این مسکن ها تب را نیز کاهش می دهند.

ü       اسپری و یا قطره ضد احتقان بینی: استفاده از ترکیبات ضد احتقان بینی 4 تا 6 بار در روز به بهبود سریع تر سینوزیت کمک خواهد کرد.

ü       مایعات زیاد مصرف کنید. مصرف مایعات زیاد به رقیق تر شدن ترشحات کمک خواهد کرد.

ü       قرار دادن حوله گرم روی سینوس ها به کاهش درد کمک می کند.

ü       استفاده از قطره نمکی بینی به رقیق شدن ترشحات و همچنین کاهش احتقان بینی کمک خواهد کرد.

ü       افرادی که به دنبال عفونت باکتریایی سینوس، ترشحات بسیار غلیظ دارند، می توانند از ترکیبات حل کننده ترشحات مانند اکسپکتورانت استفاده نمایند تا دفع ترشحات بهتر و روند بهبود سریع تر باشد.

ü       تاثیر بخور در بهبود علائم سینوزیت تا کنون ثابت نشده است و گاهی افراد دچار سوختگی ناشی از بخار آب نیز می گردند.

توجه:

چنانچه دچار سینوزیت های مکرر می شوید به پزشک به منظور ارزیابی علت زمینه ای آن مراجعه کنید.

 عوارض سینوزیت حاد:

گاهی اوقات حمله سینوزیت حاد منجر به سینوزیت مزمن می شود و این شایع ترین عارضه سینوزیت حاد است. عوارض دیگر سینوزیت به عنوان مثال سرایت عفونت سینوس به چشم، خون، استخوان و مغز بسیار نادر است. سینوزیت در اطفال بیشتر به سمت عارضه دار شدن می رود لذا قرمزی و تورم پلک کودکی که سینوزیت دارد را جدی بگیرید و او را بطور اورژانسی نزد پزشک ببرید.