سلامتی برای همه

بیماری عروق قلب مساله ای مهم است که در آن تنگ شدن عروق تغذیه کننده قلب رخ می دهد. البته خوشبختانه این بیماری در صورت توجه به موقع، قابل درمان است. درمان دارويي، آنژیوگرافی و بازنمودن عروق از طریق کارگذاری فنرهای مخصوص و در موارد پيشرفته جراحي باز قلب می تواند جریان عادی خون را به ماهیچه قلب بازگرداند. اما گام اساسي پيشگيري از پيشرفت عوامل بیماریزا برای قلب است که در صورت انجام صحیح به زندگی سالمتر و فعالتر کمک می نماید.

عوامل خطرزا برای قلب
این عوامل مشکلات و شیوه های غلط زندگی هستند که خطر ابتلا به بیماری قلبی را افزایش می دهند. این عوامل با آگاهی ازسوابق سلامتی، انجام معاینات پزشکی و تعداد ی آزمایش قابل شناسایی هستند. مجموع عوامل خطرزای هر فرد شیوه درمانی وی را مشخص می نماید. عوامل خطرزای مهم عبارتند از:

• مقدار نامناسب چربی ( کلسترول ) خون
• فشار خون بالا
• مصرف سیگار، پیپ و قلیان {م}
• بیماری قند خون ( دیابت )
• چاقی یا افزایش وزن
• عدم تحرک کافی متناسب با سن
• سن بیشتر از 55 سال ( برای آقایان ) و بیشتر از 65 سال ( برای خانم ها )
• سابقه خانوادگی ابتلا به بیماری عروق قلبی

در مراجعه به پزشک ممکن است بدلیل بروز درد جلوی قفسه سینه به وجود بیماری عروق قلب شک شود یا تست ورزش ممکن است این امر را آشکار سازد. تشخیص این مساله ابتدا هراس انگیز است اما ابتلا به این بیماری مساوی با حمله قلبی یا سکته نمی باشد.

قلب عضوی عضلانی است که خون را در بدن به گردش در می آورد. مانند سایر عضلات بدن قلب بصورت مداوم نیازمند تامین اکسیژن ( بخشی از هوای تنفسی ) توسط چریان خون می باشد تا بتواند به فعالیت خود ادامه دهد. این امر مانند سایر اعضای بدن توسط عروق دارای خون روشن یا شریان ها انجام می شود. این عروق در قلب به نام عروق کرونر نامگذاری شده اند. حال هنگامی که بدلیل انسداد این عروق، عضله قلب اکسژن کافی دریافت نکند درد و حمله قلبی رخ می دهد. به افزايش فشار خون قاتل آرام نيز مي گويند زيرا افزايش فشار خون تقريبا در اكثر موارد هيچ علامتي ندارد و در صورت عدم چك اپ بيمار ممكن است تا زمان بروز علايم شديد و بيماري قلبي از وجود آن بي اطلاع بماند.

عروق قلبی یا کرونری دورتادور عضلات قلب دور می زنند و وظیفه آنها تامین خون حاوی اکسژن زیاد برای عضله قلب است. میزان اکسژن موزد نیاز قلب وابسته به میزان فعالیت قلب است بعنوان مثال هنگام ورزش قلب سریع تر می تپد و لذا نیازمند اکسژن بیستری است. و البته عروق سالم به راحتی قادر به انجام این امر هستند. زیرا آنها دارای دیواره ارتجاعی هستند که در صورت لزوم گشادتر شده تا خون بیشتری در آنها جریان پیدا نماید.

این بیماری زمانی رخ می دهد که جریان صحیح خون از داخل عروق دچار مشکل شده باشد. ایم امر غالبا بعلت ریسک فاکتورها مانند سیگار کشیدن، افزایش کلسترول ( چربی خون ) می باشد. پلاک ها ( بافتی تشکیل شده از چربی و برخی مواد دیگر ) در داخل جدار رگ بوجود آمده و بتدریج بزرگ تر شده و ایجاد تنگی در رگ می نمایند ( آترواسکلروز ). این امر همچنین منجر به کاهس قدرت ارتجاع پذیری و گشاد شدن عروق نیز می گردد و در نتیجه هنگامیکه قلب نیاز به اکسیژن بیشتری دارد، خون کافی از رگ دارای انسداد جریان نیافته درد قلبی ایجاد می شود.

حمله قلبی یا انفارکتوس هنگامیکه یکی از عروق قلب توسط پلاک یا لخته خون مسدود می شود رخ می دهد. هنگامیکه این امر رخ می دهد بخشی از عضله قلب که پس از محل انسداد قرار دارد اکسیژن دریافت نمی کند و در نتیجه از بین می رود. اگرچه غالبا افراد از حمله قلبی جان سالم بدر می برند اما بیماری بالقوه کشنده است.

.

همه افراد بدون اينكه اطلاع داشته باشند دچار پديده اي به نام آترواسكلروز مي شوند. اين پديده به معني رسوب مواد چربي بر روي ديواره داخلي عروق خوني است. برخي عوامل خطرزا مانند سيگار كشيدن، افزايش فشار خون و افزايش چربي خون مي تواند به آسيب عروق و تجمع سريع تر اين توده هاي چربي در عروق شوند. اما اين تجمع چربي باعث كم شدن قطر داخلي رگ و كاهش جريان خون رسيده به عضله قلب مي شود. اگر اين تنگي شديدتر و شديدتر شود، به حدي مي رسد كه اكسيژن كافي به قلب نمي رسد و در نتيجه بيمار دچار حمله قلبي يا سكته مي شود كه به صورت درد جلوي قفسه سينه شروع مي شود. همين پديده ممكن است در عروق منتهي به مغز نيز رخ داده و به سكته مغزي بيانجامد.

اگر انسداد عروق قلب شديد باشد (به نحوي كه بيش از 50 درصد بسته شود) ميزان خون رسيده به عضله قلب كاهش مي يابد. اما در حالت استراحت يا فعاليت عادي قلب ممكن است اكسيژن كافي از همان ميزان خوني كه با عضله مي رسد دريافت نمايد. اما هنگام فعاليت، ورزش و يا استرس و عصبانيت كه فعاليت عضله قلب نيز افزايش پيدا مي كند، ديگر اين ميزان اكسيژن كافي نيست. لذا اين مساله به صورت علايمي مانند درد جلو قفسه سينه خود را نشان مي دهد كه معمولا چند دقيقه اي بيشتر طول نمي كشد و با استراحت بيمار برطرف مي شود. در اين حالت آسيبي به عضله قلب وارد نمي شود اما بهرحال ضروري است كه بلافاصله با پزشك تماس گرفته شود.

.

اما اگر يك لخته خوني در گردش منجر به انسداد شديدتر رگ تنگ شده شود، ممكن است جريان خون به بخشي از عضله قلب به كلي متوقف شود. در اين حالت حمله قلبي يا سكته رخ مي دهد. در اين شرايط درد شديد با استراحت بهبود نمي يابد و درد قفسه سينه سوزاننده يا به صورت فشار شديد بر روي سينه بوده و ممكن است به دست چپ، گردن، پشت و حتي فك تير بكشد. در اين شرايط اگر مدت زماني كه خون به عضله قلب نمي رسد طولاني شود، بخشي از عضله قلب براي هميشه از بين مي رود. عرق كردن شديد، حالت تهوع و سرگيجه و تنگي نفس نيز ممكن است رخ دهد.