سلامتی برای همه

افسردگی پس از زایمان نوعی از افسردگی است که پس از به دنیا آمدن نوزاد ایجاد می شود. ممکن است شروع افسردگی در دوران بارداری باشد ولی چنانچه این حالت پس از تولد نوزاد نیز ادامه یابد،به آن افسردگی پس از زایمان می گویند.

شیوع این نوع افسرگی زیاد است و تقریبا از هر 100 زنی که تازه زایمان کرده اند، 15 نفر دچار افسردگی می شوند. البته این آمار افرادی است که برای درمان مراجعه می کنند و برخی از زنان حالت افسردگی خود را به دیگران نمی گویند و لذا شیوع افسردگی پس از زایمان احتمالا بیش از 15% است.

تفاوت افسردگی پس از زایمان با افسردگی معمولی:

علائم افسردگی پس از زایمان مشابه افسردگی معمولی می باشد. به عبارتی دیگر خلق پایین می آید و چیزهایی که بایستی برای ما لذت بخش باشند، بی معنا می شوند. تنها تفاوت در زمان شروع افسردگی است که در مورد فوق تا سه ماه  و گاهی دیرتر پس از زایمان اتفاق می افتد. البته چنانچه یک سال پس از زایمان باشد دیگر افسردگی پس از زایمان گفته نمی شود.

افسردگی پس از زایمان به خوبی به درمان پاسخ می دهد و اغلب زنان بهبودی کامل می یابند.

علاوه بر افسردگی، مشکلات خلقی دیگری پس از زایمان وجود دارند از جمله:

غم نوزادی: حدود 80 درصد زنانی که زایمان کرده اند در چند روز اول پس از تولد نوزاد بسیار زودرنج می شوند و ممکن است بی دلیل گریه کنند و همچنین سخت به خواب می روند. به نظر می رسد که این علائم به دنبال تغییرات ناگهانی و شدید در میزان هورمون ها می باشد. البته ممکن است این حالت به دلیل درد و سختی زایمان و همچنین ورود نوزاد و تغییر شرایط زندگی نیز باشد. در این زمان مادر به استراحت بیشتر نیاز دارد و معمولا اوج این حالت دو روز اول پس از زایمان است و پس از آن به تدریج خلق مادر بهتر می شود. چنانچه خلق مادر پس از دو روز شروع کند به بدتر شدن می تواند شروع افسردگی پس از زایمان باشد.

جنون پس از زایمان: این حالت بسیار نادر و در حدود یک نفر از هر 1000 زن زایمان کرده، مبتلا می شود که از افسردگی پس از زایمان جدی تر و شدیدتر است و تا دو هفته اول پس از زایمان علائم آن آشکار می شود. در این حالت فرد منطق خود را از دست می دهد و باورهای غلطی پیدا می کند، ممکن است افراد خیالی زا ببیند و یا صداهایی بشنود که دیگران نمی شنوند و همچنین ممکن است فرد رفتارهای تهاجمی نیز از خود نشان دهد. زنی که مبتلا به جنون پس از زایمان شده است بایستی حتما به روانپزشک مراجعه کرده و تحت درمان قرار گیرد.

علائم افسردگی پس از زایمان:

از علائم افسردگی پس از زایمان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

احساس غمگینی، گریه کردن زیاد و یا احساس اینکه جلوی گریه کردن را نمی توان گرفت، احساس بی ارزشی، کج خلقی، احساس گناه، از دست دادن علاقه به چیزهایی که تا پیش از آن مورد توجه بوده اند، از دست دادن حس لذت، زودرنجی و زود از کوره در رفتن، نداشتن هیچ احساسی نسبت به نوزاد.

متاسفانه این حالات و احساسات زمانی رخ می دهد که نوزاد بیشترین نیاز به توجه و مراقبت را دارد.

همچنین از علائم جسمانی آن می توان به موارد زیر اشاره کرد:

احساس خستگی و کمبود انرژی، اختلال خواب، عملکرد آهسته و کند و یا به عکس پریشان حالی و بیقراری و عدم توانایی در احساس آرامش، تغییر اشتها (پرخوری و یا پرهیز از خوردن).

در زمان افسردگی پس از زایمان افکار منفی به ذهن می آید، به عنوان مثال ممکن است مادر خود را سرزنش کند که یک مادر به درد نخور است و یا نگرانی بیش از حد نسبت به نوزاد داشته باشد و احساس کند که حال وی خوب نیست، و یا هر اتفاقی بیفتد مرتب نتیجه گیری کند که تقصیر وی بوده است، احساس ناامیدی و اینکه اگر وی نبود همه چیز بهتر پیش می رفت و یا احساس بد نسبت به جهان و احساس پشیمانی از اینکه چرا به این دنیای نا امن، کودکی را وارد کرده است.

در این زمان مادر گیج است و نمی تواند به درستی تصمیم بگیرد و ترجیح می دهد در جمع نباشد.