سلامتی برای همه

آلوپسي به معناي از دست دادن موها و يا كچلي است. علل زياد و متفاوتي در ايجاد و نوع الگوي آلوپسي موثر هستند. يكي از انواع كچلي، كچلي منطقه اي يا موضعي نام دارد. تعداد دقيق افرادي كه دچار كچلي موضعي هستند، مشخص نيست. تخمين زده مي شود كه بين 1 در هر 1000 تا 2 در هر 100 نفر در بعضي از برهه هاي زندگي خود به آن مبتلا شوند. كچلي موضعي مي تواند در هر سني رخ دهد. اما بيشتر افراد براي اولين بار آن را در دوره نوجواني و كودكي خود تجربه مي كنند. قبل از 20 سالگي اولين لكه حاكي از ريزش مو در 6 نفر از هر 10 نفر مستعد شكل مي گيرد. زنان و مردان به يك نسبت مبتلا مي شوند.

علايم كچلي موضعي چيست؟

الگوي معمول، ايجاد يك يا چند لكه كچلي در روي پوست سر است. آنها معمولا گرد بوده و به اندازه يك سكه بزرگ هستند و كاملا به سرعت رشد مي كنند. معمولا اقوام، دوستان و يا آرايشگران اولين افرادي هستند كه متوجه اين لكه ها مي شوند. جدا از وجود اين لكه ها، بقيه سر كاملا سالم به نظر مي رسد و هيچ جاي زخمي هم مشاهده نمي شود. گاهي ممكن است قرمزي خفيف، سوزش خفيف و يا يك احساس خارش مختصر در ناحيه مبتلا وجود داشته باشد.

اولين تصوير نشاندهنده چندين لكه كچلي در پوست سر فردي است كه كچلي منطقه اي نسبتا وسيعي دارد. دومين تصوير نيز كچلي را در ناحيه ريش نشان مي دهد.

زماني كه براي اولين بار لكه كچلي ايجاد مي شود، پيش بيني اينكه چگونه رشد خواهد كرد، مشكل است. عمدتا به شيوه يكي موارد زير رخ مي دهند.

• در بسياري موارد، رشد مجدد موها در عرض چند ماه در محل درگير رخ خواهد داد. موهايي كه دوباره رشد مي مي كنند ممكن است در ابتدا رنگ معمول خود را نداشته باشند و سفيد يا خاكستري به نظر برسند. بعد از چند ماه رنگ موها به حالت عادي خود برمي گردد.
• در بعضي موارد، چند هفته بعد از ايجاد لكه اوليه، يك يا چند لكه جديد هم شكل مي گيرند. گاهي نز همزمان با رويش مو در يك لكه قديمي، لكه كچلي جديدي نيز شكل مي گيرد.
• گاهي نيز چندين لكه كوچك شكل گرفته و بعد به هم متصل مي شوند و لكه بزرگتري را ايجاد مي كنند.
• لكه هاي كچلي ممكن است در موهاي بدن، ريش، ابروها يا مژه ها هم در بعضي اوقات ديده شوند.
• در بعضي افراد، لكه هاي بزرگ كچلي ايجاد مي شود. بعضي نيز تمامي موي سر خود را از دست مي دهند. در اين صورت به اين بيماري، كچلي كامل گفته مي شود.
• در موارد نادري، تمام موي سر، ‌موهاي بدن، ريش، مژه ها و ابروها مي ريزند. به اين حالت، كچلي عمومي گفته مي شود.
• از هر 5 مورد، در 1 مورد نيز گرفتاري ناخن به صورت شيار دار شدن و ايجاد لكه روي ناخن ديده مي شود.

بعضي افراد به علت ريزش مو ممكن است حساس، مضطرب و يا ناراحت شوند.

چه چيزي باعث بروز كچلي موضعي مي شود؟

معتقدند كه كچلي موضعي يك بيماري خود ايمني است. سيستم ايمني وظيفه ساخت گلبولهاي سفيد خون (لنفوسيتها) و آنتي باديها را براي حمله به باكتريها، ويروسها و ساير عوامل بيماريزا به عهده دارد. اگر شما دچار يك بيماري خود ايمني باشيد، سيستم ايمني بدن شما قسمتهايي از اجزاي بدن شما را به اشتباه، بيگانه در نظر مي گيرد. در افراد دچار كچلي موضعي، گلبولهاي سفيد بسياري در اطراف ريشه موهاي مبتلا (فوليكولهاي مو)، كه آنها را به اشتباه بيگانه تشخيص داده اند، جمع مي شوند. اين مساله باعث التهاب خفيفي مي شود كه منجر به ضعيف شدن موها و ريزش انها و شكل گيري لكه هاي كچلي مي شود. البته مشخص نيست كه چرا تنها بعضي از نواحي خاص پوست سر مبتلا مي شوند و اينكه چرا فوليكولهاي موي مبتلا تخريب نمي شوند؟ فوليكولهاي مبتلا در صورتي كه سيستم ايمني اجازه بدهد و وضعيت به حالت عادي برگردد، توانايي ساخت مجدد موهاي طبيعي را دارند.

دقيقا مشخص نيست كه چرا كچلي موضعي يا ساير بيماريهاي خود ايمني رخ مي دهند. به نظر مي رسد كه چيزي باعث تحريك سيستم ايمني براي واكنش نشان دادن عليه بافتهاي خود بدن مي شود. محركهاي احتمالي شامل: ويروسها، عفونتها، داروها يا ساير عوامل محيطي هستند. يك عامل وراثتي هم وجود دارد كه بعضي افراد را نسبت به بيماريهاي خود ايمني حساستر مي سازد. از هر 4 نفر مبتلا به كچلي موضعي، 1 نفر خويشاوند نزديكي دارد كه به اين بيماري مبتلاست.

اگر شما به كچلي موضعي مبتلا هستيد، شانس نسبتا بيشتري براي ابتلا به ساير بيماريهاي خود ايمني از جمله بيماريهاي تيروئيدي، آنمي بدخيم و ويتيليگو داريد. (هرچند بايد گفت كه بسيارند افرادي كه دچار كچلي موضعي هستند، ولي هيچ بيماري ديگري را ندارند.)

آيا من نياز به آزمايش دارم؟

معمولا نه. تشخيص اغلب بر پايه ظاهر معمول لكه هاي كچلي گذاشته مي شود. اگر در مورد علت بروز ريزش مو، شك وجود داشته باشد، گاهي از آزمايش خون يا نمونه گيري از پوست براي رد ساير علل احتمالي ريزش مو استفاده مي شود.

پيش اگهي افراد مبتلا به كچلي موضعي چگونه است؟

كچلي موضعي يك بيماري غير قابل پيش بيني است. بدون درمان هم رشد مجدد موها به صورت كامل يا نسبي صورت مي گيرد و يا اصلا رشدي صورت نمي گيرد.

·         در بعضي موارد، تنها 2-1 لكه كوچك وجود دارد كه در عرض چند ماه بهبود مي يابند.

·         گاهي اوقات، لكه هاي ايجاد شده ممكن است در عرض ماهها و سالها رشد كنند. اندازه لكه ها و طول مدتي كه در هر فردي وجود دارند، كاملا متفاوت است.

·         اگر كمتر از نيمي از پوست سر شما مبتلاست و شما هيچ درماني انجام نداده ايد، شما شانسي در حدود 10-8 درصد براي رشد مجدد موهايتان به طور كامل در عرض يكسال داريد.

·         هرچه مقدار ريزش مو شديدتر باشد، احتمال رشد دوباره موها كمتر مي شود.

البته حتي اگر بعد از وقع ريزش مو، دوباره آنها به طور كامل رشد كردند، احتمال 2-1 بار عود در طول زندگي شما وجود دارد. از هر 5 نفر، يك نفر دچار كچلي كلي (تمام پوست سر) و يا كچلي عمومي (تمامي موهاي پوست سر و بدن) مي شود.

احتمال ايجاد انواع وسيعتركچلي درموارد زير بيشتر مي شود:

·         اولين بار در دوران كودكي دچار كچلي شده باشيد.

·         اولين باري كه دچار ريزش مو شديد،  بيش از نيمي از موهاي سر شما ريخته باشد.

·         شما مبتلا به سندرم داون باشيد.

·         شما مبتلا به اگزماي آتوپيك باشيد.

·         شما دچار ريزش موهاي ابرو و مژه باشيد.

·         اگر شما دچار كچلي حاشيه پوست سر باشيد.

·         اگر شما دچار تغييرات ناخن شده ايد.

·         اگر شما به بيماريهاي خود ايمني ديگر مبتلا هستيد.

درمان در بعضي موارد مي تواند باعث رشد مجدد موها شود.