سلامتی برای همه

از هر 10 فرد بزرگسال، 3 نفر دچار واریسی شدن وريدها در طول عمرشان مي شوند. اغلب افراد مبتلا به واریس، معمولا بيماري زمينه اي ندارند و بدون هيچ دليل روشني دچار چنين بيماري مي شوند. هرچند اين بيماري معمولا علامت و يا عارضه خاصي ندارد، ولي براي بعضي افراد از نظر زيبايي مشكل ساز است.

وريدها، عروق خونی هستند که خون را به قلب بر مي گردانند. جريان خون از عروق پا بالا مي رود، به عروق بزرگتر مي ريزد و نهايتا به سمت قلب حركت مي كند. سه نوع رگ در پاها وجود دارد.

• وریدهای سطحی آنهايي هستند كه درست در زیر سطح پوست قرار دارند . شما معمولا می توانید آنها را ببينيد و یا وريدهاي سطحي بزرگتر را لمس كنيد. همين عروق سطحی پا هستند كه ممكن است واريسي شوند.

 • وریدهای عمقي پا كه از لابلاي عضلات عبور مي كنند. شما نمي توانيد آنها را ببينيد و يا لمس كنيد.

 • تعداد زيادي عروق ارتباطي (سوراخ) كوچك وجود دارند كه خون را از وریدهای سطحی به عروق عمقي منتقل مي كنند.همچنين دریچه های يك طرفه اي  در درون رگهای بزرگتر و با فواصل مشخص وجود دارند. اين دريچه ها از بازگشت خون به سمت عقب (جهت اشتباه) جلوگيري مي كنند. هنگامی که ما مي ایستيم، بين خون موجود در پاها و قلب ما ارتفاع زيادي وجود دارد. جاذبه تمایل دارد كه خون را به سمت پايين بكشد، ولي دریچه های وریدي مانع اين كار مي شوند و سبب مي شوند تا جريان طبیعی خون به سمت قلب ادامه داشته باشد. 

رگهای واریسی چيستند؟
واریس در واقع بخش گشاد شده (بزرگ شده) وريدهاست كه درست زير سطح پوست مخصوصا در پاها قرار گرفته است. آنها اغلب به راحتي ديده مي شوند، زيرا بزرگ و برجسته هستند. البته اگر شما اضافه وزن داشته باشيد، آنها به دليل پنهان شدن بوسيله بافت چربي زير پوست، به راحتي قابل مشاهده نخواهند بود.سایر انواع رگهاي کوچکتري كه ممكن است توجه شما را جلب كنند شامل: شبكه عروقي «شبكه اي از وريدهاي كوچك كه بسيار نزديك هم قرار گرفته اند» و عروق عنكبوتي كه شبيه الگوی starburst در يك قسمت از پا ديده مي شوند، مي باشند. آنها رگهاي واریسی واقعي نيستند. 

چه چیز باعث واریسی شدن رگها مي شود؟

تصور بر اين است كه ديواره وريد در بعضي قسمتها ضعيف مي شود. سپس اين بخش ها گشاد شده و برجسته مي شوند. اگر این اتفاق در نزديكي دريچه رخ دهد، ممكن است دريچه نيز آسيب ديده و جريان خون به عقب بر گردد. در صورت بروز اين اتفاق براي يك دريچه، فشار اضافي در وريد ايجاد مي گردد كه باعث گشادتر شدن بخشهاي مختلف و درگيري تعداد بيشتري از دريچه ها مي گرد. سپس خون در وريد متسع جمع شده و ان را برجسته مي سازد.  

واريس در چه كساني ايجاد مي شود ؟

از هر 10 نفر فرد بزرگسال، حدود 3 نفر در طول عمر خود دچار واریس مي شوند. اغلب افراد مبتلا، بيماريهاي زمينه اي ندارند و بدون هيچ دليل روشني دچار واريس شده اند. با این حال شانس ابتلا به واريس در موارد زير افزايش مي يابد:

·         بارداری: واريس در دوران بارداري تا حدودي به دليل فشار بيش از حد نوزاد بر روي وريدهاي مادر و از طرفي تاثير هورمون هاي دوران بارداري كه باعث شل شدن ديوار عروق مي گردد، ظاهر مي شود. هر چه تعداد فرزندان شما بيشتر باشد، خطر ايجاد عروق واريسي دائمي در شما بيشتر مي گردد. در طي حاملگي، عروق واريسي ظاهر شده و يا حتي بدتر مي شوند، اما اغلب بعد از پايان دوران بارداري كه فشار روي عروق كمتر مي شود، بهبود مي يابند.

·         سن: با بالا رفتن سن، شيوع واريس افزايش مي يابد.

·         اضافه وزن: كه به نظر می رسد شانس خانمها و نه آقايان را برای ابتلا به واریس افزايش می دهد.

·         زیاد ايستادن: گفته می شود مشاغلی که با زیاد سر پا ایستادن سر و کار دارند، باعث ایجاد واريس می شوند، اما شواهد علمي اندكي در اين مورد وجود دارد. گاهی اوقات ممکن است بیماري زمینه ای باعث بروز واریس شود،

برای مثال :
• سابقه شکل گیری لخته خون (ترومبوز) و یا آسیب در یکی از وریدهای عمقی پا.
• به ندرت، تورم و یا تومور در لگن (قسمت پایین شکم) که مانع جریان یافتن خون در وریدهای قسمت فوقانی پا می گردد.
• خیلی به ندرت، واریس به علت غیر طبیعی بودن عروق خونی تشکیل می شود (اگر برخی از شریانها یا وریدها به طور طبیعی شکل نگرفته باشند)

 علایم واریس چیست؟
اغلب افراد مبتلا به رگهای واریسی هیچ نشانه ای ندارند. برخی از افراد به دلیل ظاهر شدن وریدها در زیر پوست نگران می شوند. وریدهای واریسی بزرگتر ممکن است دردناک باشند و یا با احساس سنگینی یا خارش همراه باشند. شما ممکن است دچار تورم مچ پا و یا زانو نیز گردید.
 

آیا واریس عارضه ای هم دارد؟

دراغلب افراد مبتلا به رگهای واریسی هيچ عارضه ای دیده نمی شود. در موارد کمی نیز عوارض ایجاد می شود. عوارض ناشی از فشار بالای موجود در وریدهای واریسی است که باعث ایجاد تغییراتی در عروق خونی کوچک نزدیک به پوست می گردد. معمولا بروز عوارض چند سال پس از ظاهر شدن واريس ایجاد می گردد. با اين حال نمي توان پيش بيني كرد كه چه کسانی دچار عوارض می شوند. اندازه وریدهای قابل مشاهده هیچ ارتباطی با بروز عوارض نیز ندارد. عوارض احتمالی عبارتند از:

 • التهاب ورید (ترومبوفلبیت)

• تورم کف و قسمت تحتانی پا.

 • تغییرات پوستی در طول رگهای برجسته.

تغییرات احتمالی پوست عبارتند از: بی رنگ شدن پوست، اگزما، زخم های پوستی، سفت و سخت شدن لایه چربی زیر پوست که باعث کلفت شدن پوست در بعضی نواحی و قرمزی پوست می گردد.

 • خونریزی رگهای واریسی به ندرت اتفاق مي افتد.  

• بالا بردن پاها: صاف روی زمین دراز بکشید و پا را بالا ببرید، به طوریکه کاملا بالاتر از سایر نواحی بدن باشد. (مثلا ان را روی یک صندلی و یا چند متکا بگذارید و یا از فرد دیگری بخواهید که پای شما را بالا نگه دارد)

• فشار: یک قطعه پارچه تمیز و یا پانسمان روی ناحیه خونریزی قرار دهید و  فشار ثابتی حداقل به مدت 10 دقیقه روی آن وارد کنید.

• در صورت شدید بودن خونريزي و يا عدم توقف آن، با اورژانس تماس بگیرید. با پزشکتان در مورد نیاز به درمان برای جلوگیری از بروز مجدد چنین مشکلی مشورت کنید.